Aracım Sele Kapıldı: Zararımı Kasko mu, Belediye mi Karşılayacak?

Şiddetli yağışın ardından aracınızı su içinde buldunuz. Motor çalışmıyor, elektronik sistemler zarar görmüş, servis ise yüksek bir onarım bedelinden söz ediyor. Böyle bir durumda akla gelen ilk soru şu: Sel nedeniyle oluşan araç hasarını kim karşılayacak?

Cevap, kasko poliçenizin kapsamına ve su baskınının nedenine bağlıdır. Poliçenizde sel ve su baskını teminatı bulunuyorsa kasko şirketinden ödeme talep edebilirsiniz. Altyapı veya bakım eksikliği zararın oluşmasına ya da artmasına neden olmuşsa belediyenin, ilgili su ve kanalizasyon idaresinin veya başka sorumluların tazminat yükümlülüğü de gündeme gelebilir. Bu nedenle yalnızca poliçeye bakmak yeterli değildir; olayın nasıl gerçekleştiği de araştırılmalıdır.

Kasko sigortası selde oluşan araç hasarını karşılar mı?

Kaskonuzun bulunması, her sel zararının kendiliğinden karşılanacağı anlamına gelmez. Kara Araçları Kasko Sigortası Genel Şartları’nın A.4.5 maddesinde sel ve su baskını, ek sözleşmeyle teminata alınabilen riskler arasında düzenlenmiştir. İlk olarak poliçenizde bu teminatın bulunup bulunmadığına bakılmalıdır.

Teminat mevcutsa motor, elektrik sistemi, döşeme ve diğer parçalardaki hasarlar poliçe koşulları çerçevesinde değerlendirilir. Ödenecek tutar belirlenirken hasarın nedeni, kapsamı ve varsa muafiyetler dikkate alınır. Aracın onarılıp onarılamayacağı veya tam hasarlı sayılıp sayılmayacağı ise teknik incelemeyle belirlenir.

Sigorta şirketi ödeme yapmayı reddederse ret gerekçesini yazılı olarak istemek gerekir. “Teminat dışında” şeklindeki genel bir açıklamayla yetinilmemeli; hangi poliçe hükmüne ve hangi teknik tespite dayanıldığı anlaşılmalıdır.

Sel sırasında motoru çalıştırmak tazminat hakkını etkiler mi?

Suya maruz kalan aracı yeniden çalıştırmaya uğraşmak hasarı artırabilir. Bu nedenle güvenliğinizi sağladıktan sonra çekici ve servis desteği almak önemlidir. Ancak sigorta şirketinin “Motoru çalıştırdınız, ödeme yapmıyoruz” açıklaması da her olayda tek başına yeterli değildir. Sürücünün içinde bulunduğu koşullar ve can güvenliği riski birlikte değerlendirilmelidir.

Yargıtay 17. Hukuk Dairesinin 23.05.2016 tarihli, 2016/3178 E., 2016/6240 K. sayılı kararında bu mesele ele alınmıştır. Selde kalan aracın motor hasarına ilişkin talep, sürücünün motoru çalıştırma girişiminin hasarda etkili olduğu gerekçesiyle reddedilmiştir. Yargıtay ise sürücünün araçta hareketsiz kalmasının can güvenliği açısından risk oluşturup oluşturmadığının, olay görüntüleri ve meteoroloji verileriyle birlikte uzman bilirkişi tarafından araştırılması gerektiğini belirtmiştir.

Karar, her motor hasarının mutlaka ödeneceğini söylemez; sürücünün davranışının olayın gerçek koşullarından bağımsız değerlendirilemeyeceğini gösterir.

Selde motor hasarı ve kasko: Yargıtay’ın can güvenliği kararını inceleyebilirsiniz.

Belediye sel nedeniyle oluşan araç zararından sorumlu olur mu?

Aracın belediye sınırları içinde zarar görmesi, tek başına belediyenin sorumluluğunu doğurmaz. Asıl soru, yürütülmesi gereken hizmetteki bir eksikliğin zarara etkisinin bulunup bulunmadığıdır.

Örneğin temizlenmeyen rögarlar, bakımı yapılmayan yağmur suyu kanalları veya yetersiz tahliye sistemi suyun birikmesine neden olmuşsa hizmet kusuru gündeme gelebilir. Belediye Kanunu’nda da altyapı hizmetleri ve yağmur suyunun uzaklaştırılmasına ilişkin görev ve yetkiler düzenlenmiştir.

Başvurunun doğru kuruma yöneltilmesi ayrıca önem taşır. Olayın gerçekleştiği yer, altyapının niteliği ve görev paylaşımına göre belediyenin, su ve kanalizasyon idaresinin veya başka bir kuruluşun sorumluluğu araştırılabilir. Zarar ile ilgili hizmetteki aksaklık arasındaki bağ ortaya konulmalıdır.

“Doğal afet” denilmesi belediyenin sorumluluğunu kaldırır mı?

Her şiddetli yağış, idareyi otomatik olarak sorumluluktan kurtaran bir mücbir sebep değildir. Yağışın öngörülebilirliği, alınabilecek önlemler ve altyapının durumu birlikte incelenir.

Danıştay 8. Dairesinin 16.04.2025 tarihli, 2023/3754 E., 2025/3751 K. sayılı kararında, kapalı otoparkta su baskını nedeniyle zarar gören araç için yapılan ödeme sonrasında sigorta şirketinin idarelere yönelttiği talep değerlendirilmiştir. Danıştay, yalnızca doğal afet gerekçesiyle talebin reddedilmesini yeterli bulmamış; idarelerin hizmet kusurunun, alınması gereken tedbirlerin ve yağışın etkisinin uzman bilirkişi incelemesiyle araştırılması gerektiğini belirterek kararı bozmuştur.

Selde araç hasarında idarenin sorumluluğuna ilişkin Danıştay kararına buradan ulaşabilirsiniz.

Araç kapalı otoparktaysa bina yönetimi de sorumlu olabilir mi?

Kapalı otoparkta meydana gelen su baskınında yalnızca dışarıdaki altyapıya bakılmaz. Otopark girişinden suyun içeri girmesini önleyecek tedbirlerin alınıp alınmadığı, tahliye ve pompa sistemlerinin durumu da incelenir. Şartları varsa altyapı sorumlusuyla bina yönetiminin birlikte sorumluluğu söz konusu olabilir.

Yargıtay 17. Hukuk Dairesinin 12.02.2015 tarihli, 2014/19775 E., 2015/2610 K. sayılı kararında, kanalizasyon altyapısından sorumlu kuruluşun %30, gerekli önlemleri almayan bina yönetiminin %70 kusurlu olduğu kabul edilmiştir. Araç sahibine ödeme yapan kasko şirketinin açtığı davada Yargıtay, belirlenen zararın yalnızca %30’unun değil, tamamının davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili gerektiğini belirtmiştir.

Buradaki kusur oranları o olayın özelliklerine ilişkindir; her otopark su baskınında aynı oranlar uygulanmaz.

Otoparkta sel hasarına ilişkin Yargıtay tazminat kararını okuyabilirsiniz.

Kasko ödeme yaparsa belediyeden de para alınabilir mi?

Aynı zarar için iki kez tazminat alınamaz. Türk Ticaret Kanunu’nun 1472. maddesine göre sigorta şirketi, ödeme yaptığı tutar kadar sigortalının sorumlulara karşı haklarına geçer. Gerekli koşullar bulunuyorsa ödediği bedeli sorumlulardan kendisi talep edebilir.

Araç sahibinin sigorta tarafından karşılanmayan zararları ise ayrıca değerlendirilebilir. Bunun için zararın belgelenmesi, karşı tarafın sorumluluğunun bulunması ve aynı zarar kaleminin daha önce karşılanmamış olması gerekir.

Aracınız sele kapıldıysa ne yapmalısınız?

Öncelikle can güvenliğinizi sağlayın. Delil toplamak veya aracı kurtarmak için kendinizi tehlikeye atmayın. Güvenli koşullar oluştuğunda:

• Aracı çalıştırmaya uğraşmayın; çekici ve servis desteği alın.

• Olayı belgeleyin. Aracın konumunu, su seviyesini, çevredeki rögar ve giderleri fotoğraf veya videoyla kaydedin.

• Belgeleri saklayın. İtfaiye ve kolluk tutanakları, çekici faturası, servis kayıtları ve ekspertiz raporu önemlidir.

• Sigortaya bildirim yapın. Kasko genel şartlarında, olayın öğrenilmesinden itibaren en geç beş iş günü içinde bildirim yükümlülüğü düzenlenmiştir.

• Hasarın tespitini güçleştirmeyin. Zorunlu koruma işlemleri dışında, inceleme yapılmadan onarıma başlanması delil sorununa yol açabilir.

İdareye yöneltilecek taleplerde başvuru ve dava süreleri ayrıca kontrol edilmelidir. İdari eylemden doğan tam yargı yolunun uygulanacağı durumlarda İYUK’un 13. maddesindeki ön başvuru ve süre kuralları önem taşır. Sigorta dosyasının sonuçlanmasını beklemek, idareye karşı başvuru sürelerini kendiliğinden durdurmaz.

Sel sonrası araç hasarında doğru değerlendirme; poliçenin, teknik raporların ve olay yerindeki koşulların birlikte incelenmesiyle yapılabilir. Zararın kimden isteneceğini belirlemek kadar, nasıl oluştuğunu zamanında belgelemek de hak arama sürecinin önemli bir parçasıdır.

Gültutan & Partners / Av. Hasan Gültutan