Evimi Su Bastı: Ev ve Eşya Zararını Kim Karşılar?

Evinize dolan su çekildiğinde geriye kabaran parkeler, kullanılamayan mobilyalar ve çalışmayan beyaz eşyalar kalabilir. Temizlik ve onarım telaşı içinde akla gelen soru ise aynıdır: “Bu zararı ben mi karşılayacağım?”

Evde su baskını nedeniyle oluşan zararın kimden istenebileceği, suyun nereden geldiğine ve baskının nedenine bağlıdır. Poliçenin kapsamına göre konut sigortası devreye girebilir; kanalizasyon veya yağmur suyu altyapısındaki eksiklikler nedeniyle ilgili kuruluşun, binadaki yapım ya da bakım eksiklikleri nedeniyle de bina malikinin veya diğer sorumluların tazminat yükümlülüğü doğabilir.

Bu nedenle ilk yapılması gereken, yalnızca zarar gören eşyaları listelemek değil, suyun eve nasıl girdiğini de belgelemektir.

Su baskınında zararı kim karşılar?

Her su baskını aynı hukuki nedenle meydana gelmez. Şiddetli yağışla taşan rögar ile üst kattaki tesisattan sızan su, farklı sorumluluk değerlendirmeleri gerektirir.

Bu tablo, her olayda otomatik sorumluluk bulunduğu anlamına gelmez. Suyun kaynağı, zararla bağlantısı ve ilgili kişinin yükümlülükleri teknik ve hukuki incelemeyle belirlenmelidir.

Konut sigortası zarar gören eşyaları karşılar mı?

Konut sigortanız varsa öncelikle eşya teminatının ve olayın niteliğine uygun su hasarı teminatının bulunup bulunmadığına bakılmalıdır. Yalnızca binayı güvenceye alan bir poliçenin evdeki bütün eşyaları da kapsadığı varsayılmamalıdır.

Dışarıdan gelen sel veya su baskını ile tesisat kaynaklı dahili su hasarı farklı teminatlar kapsamında değerlendirilebilir. Hangi teminatın uygulanacağı; hasarın oluş biçimine, poliçedeki özel şartlara, istisnalara ve muafiyetlere göre belirlenir.

Sigorta şirketine gecikmeden bildirim yapın. Ret veya eksik ödeme hâlinde ise gerekçeli yazıyı, ekspertiz raporunu ve uygulanan kesintilerin dökümünü isteyin.

DASK sel nedeniyle zarar gören eşyaları öder mi?

Zorunlu Deprem Sigortası, yağış kaynaklı sel hasarını ve ev eşyalarını kapsamaz. Bu sigorta, deprem ve deprem sonucu meydana gelen belirli olayların binada oluşturduğu zararlar için koruma sağlar. Bu nedenle yalnızca DASK poliçesinin bulunması, selde zarar gören mobilya ve beyaz eşyaların karşılanmasını sağlamaz.

Belediye veya su ve kanalizasyon idaresinden tazminat alınabilir mi?

Su baskını; yetersiz kanalizasyon hattı, taşan rögar veya yağmur sularının uzaklaştırılmasındaki aksaklık nedeniyle meydana gelmişse ilgili kuruluşun sorumluluğu araştırılabilir. Ancak evin belediye sınırları içinde bulunması, tek başına belediyeden tazminat alınmasına yeterli değildir.

Önemli olan, hangi kuruluşun hangi hizmetten sorumlu olduğu ve bu hizmetteki eksikliğin zararı nasıl etkilediğidir. Yağışın şiddeti, hattın kapasitesi, bakım durumu ve binanın kendi koruyucu sistemleri birlikte değerlendirilmelidir.

Başvurulacak merci ve görevli yargı da sorumlu kuruluşun hukuki statüsüne ve talebin dayanağına göre değişebilir. Bütün su baskını davalarının aynı mahkemede açılacağı düşünülmemelidir.

Yargıtay’ın ev ve eşya zararına ilişkin kararı ne söylüyor?

Yargıtay 4. Hukuk Dairesinin 29.11.2023 tarihli, 2022/2397 E., 2023/12820 K. sayılı kararı, sağanak yağış sırasında atıksu hattının taşmasıyla iki bodrum kat daireye kanalizasyon ve yağmur sularının dolmasına ilişkindir.

Yargıtay, rögar hattının yetersizliğinden kaynaklanan zararda İSKİ’nin sorumluluğunu değerlendirirken, binada geri tepmeyi önleyici sistem bulunup bulunmadığının ve yapının proje ile ruhsata uygunluğunun da araştırılması gerektiğini belirtmiştir. Binadaki eksikliklerin sorumluluk bağını tamamen ortadan kaldırmayabileceğini; ancak zarar görenlerin zararın oluşmasına veya artmasına katkısı varsa tazminattan indirim yapılabileceğini açıklayarak hükmü bozmuştur.

Kararın önemli noktası şudur: Altyapı eksikliği ile binadaki önlem eksikliği birlikte incelenmelidir. Karar, belirli bir tazminat tutarının kesin olarak onandığı şeklinde yorumlanmamalıdır.

Evde su baskını ve eşya zararına ilişkin Yargıtay kararının tamamını inceleyebilirsiniz.

Kiracıyım; zararımı ev sahibinden isteyebilir miyim?

Kiracı olmanız, size ait eşyalar için sorumlulardan tazminat istemenize engel değildir. Ancak ev sahibinin her su baskınından sorumlu olduğu da söylenemez.

Kiraya veren, kiralananı sözleşmede amaçlanan kullanıma elverişli durumda bulundurmakla yükümlüdür. Binadaki gider, yalıtım veya tesisat sorunu bu yükümlülük açısından önem taşıyabilir. Eşya zararının tazmini ise sorumluluk şartları ve olayın nedeni dikkate alınarak ayrıca değerlendirilir.

Türk Borçlar Kanunu’nun 69. maddesi de yapı malikinin, yapım bozuklukları veya bakım eksikliklerinden doğan zararı giderme yükümlülüğünü düzenler. Bu nedenle baskının bina kaynaklı olduğu durumlarda yalnızca kimin evde oturduğuna değil, teknik sorunun niteliğine de bakılmalıdır.

Kiracıysanız su baskınını ve tespit ettiğiniz sorunu ev sahibine yazılı olarak bildirin. Size ait eşya zararını, ev sahibine ait duvar, zemin ve sabit tesisat zararından ayrı listeleyin.

Zarar gören eşyalar ve masraflar nasıl belirlenir?

Tazminat talebinde eşyanın varlığı, hasarın boyutu ve ekonomik karşılığı ortaya konulmalıdır. Her zarar gören eşya için doğrudan sıfır ürün bedeli ödeneceği varsayılmamalıdır. Eşyanın yaşı, önceki durumu, onarılabilirliği ve varsa poliçedeki değerleme şartları önemlidir.

Şartlarına göre şu kalemler değerlendirilebilir:

• Mobilya, beyaz eşya, elektronik cihaz ve diğer eşyaların onarım veya karşılanabilir zarar bedelleri.

• Duvar, parke, kapı, dolap ve tesisatta oluşan hasarlar.

• Zorunlu su tahliyesi, temizlik ve kurutma giderleri.

• Evin kullanılamaması nedeniyle doğan makul ve belgeli geçici barınma giderleri.

Her kalemin otomatik olarak kabul edileceği söylenemez. Giderin gerekli olması, baskınla bağlantısı ve tutarı belgelenmelidir.

Temizliğe başlamadan önce hangi deliller saklanmalı?

Öncelik can güvenliği ve sağlık olmalıdır. Elektrik veya kirli su riski bulunan eve delil toplamak için girmeyin. Güvenli koşullar oluştuğunda:

1. Genel görüntü alın. Suyun giriş noktasını, seviyesini ve bütün odaları kaydedin.

2. Eşyaları ayrı ayrı belgeleyin. Marka, model, seri numarası ve görülen hasarı not edin.

3. Hasar listesi hazırlayın. Onarılabilecek ve kullanılamaz durumdaki eşyaları belirtin.

4. Resmî kayıtları saklayın. İtfaiye, kolluk ve ilgili kuruluşların müdahale kayıtlarını temin edin.

5. Fatura ve raporları koruyun. Satın alma belgeleri, servis raporları ve onarım tekliflerini dosyalayın.

6. Gerekirse delil tespitini değerlendirin. Onarım veya temizlik sonrasında kaybolabilecek bulguların uzman incelemesiyle kayda alınması gerekebilir.

Delilin daha sonra kaybolması veya ileri sürülmesinin önemli ölçüde zorlaşması ihtimalinde, şartları varsa mahkemeden delil tespiti istenebilir. Sağlık nedeniyle uzaklaştırılması gereken eşyaları ise mümkün olduğu ölçüde önceden belgeleyin; sırf delil olarak saklamak için sağlıksız koşulları sürdürmeyin.

Evin su basması sonrasında doğru hukuki yol, baskının kaynağını ve gerçek zararı belirlemekle başlar. Sigorta başvurusu yapılması, diğer sorumlulara karşı sürelerin de korunduğu anlamına gelmez. Poliçe, teknik raporlar ve olay kayıtları birlikte incelenerek talebin doğru kişiye, doğru sürede yöneltilmesi gerekir.

Gültutan & Partners / Av. Hasan Gültutan

Hukuki Bilgilendirme: Bu yazı genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmış olup hukuki danışmanlık niteliğinde değildir. Her olayın koşulları farklı olduğundan, hak kaybı yaşamamak ve başvuru sürelerini kaçırmamak için somut durumunuza ilişkin bir avukattan hukuki destek alınız.