Blog
İnternetten İçerik Kaldırma ve Erişimin Engellenmesi rehberi 2026
İnternette yayımlanan gerçeğe aykırı haberler, hakaret içeren paylaşımlar, özel görüntüler, kişisel bilgiler, sahte sosyal medya hesapları veya itibar zedeleyici içerikler için tek bir kaldırma yöntemi bulunmamaktadır. Başvurulacak yol; içeriğin kişilik hakkını mı, özel hayatın gizliliğini mi, kişisel verilerin korunmasını mı, telif hakkını mı ihlal ettiğine veya suç oluşturup oluşturmadığına göre değişir.
Özellikle 5651 sayılı Kanun’un kişilik hakları nedeniyle sulh ceza hâkimliğinden içerik çıkarılması ve erişimin engellenmesi talep edilmesini düzenleyen 9. maddesi, Anayasa Mahkemesi tarafından bütünüyle iptal edilmiştir. İptal kararı 10 Ekim 2024 tarihinde yürürlüğe girmiştir.
Bu nedenle 2026 yılında, internetteki her kişilik hakkı ihlalinde “5651 sayılı Kanun’un 9. maddesi uyarınca sulh ceza hâkimliğine başvurulması” yönündeki açıklamalar güncel değildir. Buna karşılık özel hayatın gizliliğini koruyan 9/A maddesi, katalog suçları düzenleyen 8. madde, gecikmesinde sakınca bulunan hâllere ilişkin 8/A maddesi ve genel hukuk mahkemelerinde dava açılması gibi yollar varlığını sürdürmektedir.
İnternetten İçerik Kaldırma ile Erişimin Engellenmesi Aynı Şey mi?
İçeriğin çıkarılması, erişimin engellenmesi ve arama sonucunun indeksten kaldırılması birbirinden farklı hukuki ve teknik işlemlerdir.
İçeriğin yayından çıkarılması
İçeriğin yayından çıkarılması, paylaşımın içerik veya yer sağlayıcı tarafından sunucudan silinmesi ya da platformdan kaldırılmasıdır.
İçerik kaynağından kaldırıldığında, kural olarak yalnızca Türkiye’den değil, dünyanın diğer ülkelerinden de erişilemez hâle gelir. Ancak aynı içerik başka hesaplarda, internet sitelerinde veya sunucularda yayımlanmışsa her kopya ayrıca değerlendirilmelidir.
Erişimin engellenmesi
Erişimin engellenmesinde içerik sunucudan silinmez. İçeriğe Türkiye’deki internet kullanıcılarının ulaşması teknik yöntemlerle sınırlandırılır.
Erişimin engellenmesi:
Belirli bir URL adresine,
Alan adına,
IP adresine,
İnternet sitesinin belirli bir bölümüne,
Teknik olarak zorunlu hâllerde internet sitesinin tamamına
yönelik uygulanabilir.
Temel ilke, ihlali sona erdirebilecek en dar kapsamlı yöntemin kullanılmasıdır. Tek bir haber veya paylaşım nedeniyle bütün internet sitesine erişimin engellenmesi, ölçülülük ilkesi gereği istisnai olmalıdır.
Arama motorundan indeksten çıkarma
İndeksten çıkarma, kaynaktaki içeriğin silinmesi anlamına gelmez. Kişinin adı ve soyadıyla arama yapıldığında ilgili bağlantının sonuçlarda gösterilmemesi sağlanır.
Bu yol özellikle geçmişte doğru olarak yayımlanmış ancak güncelliğini ve kamu yararı niteliğini kaybetmiş içeriklerde, “unutulma hakkı” kapsamında gündeme gelir.
Düzeltme ve cevap hakkı
Düzeltme ve cevap hakkının kullanılmasında haber kaldırılmaz. Gerçeğe aykırı veya kişinin şeref ve haysiyetini ihlal eden yayına karşı hazırlanan cevap metni, ilgili internet haber sitesinde yayımlanır.
Bu yöntem, içeriğin tamamen kaldırılmasının ifade ve basın özgürlüğü bakımından ölçüsüz olabileceği bazı durumlarda daha dengeli bir çözüm sağlayabilir.
2026 Yılında Hangi İçerik İçin Nereye Başvurulur?
| İçeriğin niteliği | Başlıca başvuru yolu |
|---|---|
| Gerçeğe aykırı haber, itibar zedeleyici yazı veya kişilik hakkı ihlali | Genel hukuk mahkemesinde TMK m.24-25 davası ve ihtiyati tedbir |
| Özel görüntü, mahrem bilgi veya özel hayatın ifşası | 5651 m.9/A kapsamında Siber Güvenlik Başkanlığı ve sulh ceza hâkimliği |
| Çocukların cinsel istismarı, müstehcenlik, uyuşturucu kullanımını kolaylaştırma gibi katalog suçlar | 5651 m.8 kapsamında savcılık, hâkim veya mahkeme |
| Yaşam hakkı, can ve mal güvenliği, millî güvenlik, kamu düzeni veya genel sağlıkla ilgili acil durum | 5651 m.8/A |
| Arama motorunda güncelliğini yitirmiş kişisel sonuçlar | Arama motoruna başvuru, ardından KVKK süreci |
| İnternet haber sitesindeki gerçeğe aykırı haber | Basın Kanunu m.14 kapsamında düzeltme ve cevap |
| Hakaret, tehdit, şantaj, özel görüntü veya kişisel veri yayma | Cumhuriyet başsavcılığına suç duyurusu; ayrıca uygun kaldırma yolu |
| İzinsiz kullanılan fotoğraf, video, yazı, müzik veya diğer eser | FSEK Ek m.4 uyarınca uyar-kaldır ve fikrî haklara ilişkin dava |
| Marka, tasarım veya ticari hak ihlali | Fikri ve sınai haklar hukuk mahkemesinde dava ve ihtiyati tedbir |
| Sosyal medya paylaşımı | Platforma doğrudan başvuru; ihlalin türüne göre ayrıca hukuk, ceza, KVKK veya 5651 m.9/A süreci |
Bir içeriğin birden fazla hakkı ihlal etmesi mümkündür. Örneğin kişinin özel görüntülerinin sahte bir sosyal medya hesabında paylaşılması; özel hayatın gizliliğinin ihlali, kişisel verilerin hukuka aykırı yayılması, kişilik hakkı ihlali ve bazı durumlarda şantaj suçunu aynı anda gündeme getirebilir. Böyle bir olayda birden fazla başvuru yolu birlikte kullanılabilir.
Anayasa Mahkemesi 5651 Sayılı Kanun’un 9. Maddesini Neden İptal Etti?
Anayasa Mahkemesi, 11 Ekim 2023 tarihli ve E.2020/76, K.2023/172 sayılı kararıyla 5651 sayılı Kanun’un 9. maddesini bütünüyle iptal etmiştir.
Karar 10 Ocak 2024 tarihli ve 32425 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanmıştır. Mahkeme, hukuki boşluğun giderilebilmesi için iptal hükmünün yürürlüğe girişini dokuz ay ertelemiştir. Böylece iptal, 10 Ekim 2024 tarihinde yürürlüğe girmiştir.
Anayasa Mahkemesinin iptal kararına ilişkin açıklamasına Anayasa Mahkemesinin resmî internet sitesinden ulaşılabilir.
İptal edilen 9. madde neyi düzenliyordu?
İptalden önce 9. madde, internet içeriği nedeniyle kişilik haklarının ihlal edildiğini ileri süren gerçek ve tüzel kişilere:
İçerik sağlayıcısına başvurarak içeriğin kaldırılmasını isteme,
İçerik sağlayıcısına ulaşılamazsa yer sağlayıcısına başvurma,
Doğrudan sulh ceza hâkimliğinden içeriğin çıkarılmasını veya erişimin engellenmesini isteme,
Karar verilen içeriğin başka adreslerde yayımlanması hâlinde kararı yeni adreslere uygulatma,
Başvuranın adının ilgili internet adresleriyle ilişkilendirilmemesini isteme
imkânı sağlıyordu.
Sulh ceza hâkimliği başvuruyu duruşma yapmadan, dosya üzerinden ve kısa süre içinde karara bağlıyordu.
Anayasa Mahkemesinin iptal gerekçeleri nelerdir?
Anayasa Mahkemesi özetle şu yapısal sorunlara dikkat çekmiştir:
İnternet yayınının sahibi veya basın kuruluşu çoğu zaman dinlenmeden karar verilmesi,
Çelişmeli yargılama güvencesinin yeterince sağlanmaması,
İfade ve basın özgürlüğü ile şeref ve itibar hakkı arasında gerçek bir dengeleme yapılmaması,
Kararların somut olaydan bağımsız ve genel ifadeler içerebilmesi,
İtiraz yolunun etkili bir inceleme sağlamamasının mümkün olması,
Süresiz erişim engelleri verilebilmesi,
Daha hafif müdahale yöntemlerinin değerlendirilmesini sağlayan kademeli bir sistem bulunmaması,
Kamusal makamların takdir yetkisini sınırlayacak yeterli güvencelerin düzenlenmemesi,
Keyfî uygulamaları önleyecek usul kurallarının yetersiz kalması.
Mahkeme, düzenlemenin Anayasa’nın temel hakların sınırlandırılmasına ilişkin 13. maddesi ile ifade ve basın özgürlüklerini güvence altına alan 26. ve 28. maddelerine aykırı olduğuna karar vermiştir.
2026 yılında 5651 m.9’a dayanılarak başvuru yapılabilir mi?
Hayır. 5651 sayılı Kanun’un 9. maddesi bütünüyle iptal edildiği için 2026 yılında genel bir kişilik hakkı ihlali gerekçesiyle bu maddeye dayanılarak sulh ceza hâkimliğinden içerik çıkarılması veya erişimin engellenmesi talep edilemez.
Örneğin aşağıdaki içeriklerde yalnızca eski 9. maddeye dayalı başvuru yapılması güncel hukuki duruma uygun değildir:
Gerçeğe aykırı haber,
Ticari itibarı zedeleyen yayın,
Hakaret içeren sosyal medya paylaşımı,
Haksız eleştiri olduğu ileri sürülen köşe yazısı,
Şirket hakkında gerçeğe aykırı iddialar,
Kişilik haklarını ihlal eden ancak özel hayat kapsamına girmeyen içerik.
Bu durum, söz konusu içeriklerin kaldırılmasının artık mümkün olmadığı anlamına gelmez. Başvurunun genel hukuk hükümlerine, özel hayat söz konusuysa 9/A maddesine, kişisel veri söz konusuysa KVKK’ya veya içeriğin suç oluşturması hâlinde ceza hukuku yollarına dayandırılması gerekir.
Eski erişim engelleme kararları kendiliğinden ortadan kalkar mı?
Anayasa’nın 153. maddesi uyarınca Anayasa Mahkemesinin iptal kararları kural olarak geriye yürümez. Dolayısıyla 9. maddenin iptal edilmesi, daha önce verilmiş bütün erişim engelleme kararlarını tek başına ve otomatik olarak hükümsüz hâle getirmez.
Eski kararın kaldırılıp kaldırılamayacağı; kararın tarihi, kesinleşme durumu, içeriğin hâlen yayında olup olmadığı ve uygulanabilecek kanun yollarına göre ayrıca değerlendirilmelidir.
5651 m.9 İptal Edildikten Sonra İçerik Nasıl Kaldırılır?
Genel kişilik hakkı ihlallerinde temel başvuru yolu, Türk Medeni Kanunu ve Türk Borçlar Kanunu hükümlerine dayalı olarak genel hukuk mahkemesinde dava açılmasıdır.
Türk Medeni Kanunu m.24 ve m.25 kapsamında dava
Türk Medeni Kanunu’nun 24. maddesine göre kişilik hakkına hukuka aykırı olarak saldırılan kişi, saldırıya karşı korunmasını hâkimden isteyebilir.
Kişilik hakkına yönelik müdahale:
Kişinin rızasına,
Daha üstün nitelikte özel veya kamusal yarara,
Kanunun verdiği bir yetkiye
dayanmıyorsa kural olarak hukuka aykırıdır.
Türk Medeni Kanunu’nun 25. maddesi kapsamında şu talepler ileri sürülebilir:
Henüz başlamamış saldırının önlenmesi,
Devam eden saldırıya son verilmesi,
Etkileri devam eden saldırının hukuka aykırılığının tespiti,
Düzeltme veya kararın üçüncü kişilere bildirilmesi,
İçeriğin yayından çıkarılması,
Gerekliyse içeriğe erişimin engellenmesi,
Maddi ve manevi tazminat,
Hukuka aykırı saldırı nedeniyle elde edilen kazancın iadesi.
Kişilik hakkı ihlallerinde görevli mahkeme kural olarak asliye hukuk mahkemesidir. Ancak uyuşmazlığın ticari niteliği, fikrî mülkiyet hakkına dayanması, tüketici işlemi veya başka bir özel alanla ilgili olması hâlinde görevli mahkeme değişebilir.
Hukuk mahkemesi erişimin engellenmesine karar verebilir mi?
Anayasa Mahkemesinin 1 Ekim 2025 tarihli Bulut Duman ve Diğerleri kararında bu konu açıkça ele alınmıştır.
Anayasa Mahkemesi, 5651 sayılı Kanun’un 9. maddesinin iptal edilmesiyle, erişim engelleme taleplerinin yalnızca sulh ceza hâkimliğinde ileri sürülebileceği yönündeki eski yorumun kanuni dayanağının ortadan kalktığını belirtmiştir.
Mahkemeye göre genel hukuk mahkemeleri:
Kişilik hakkına yönelik belirgin bir ihlal bulunduğunu,
İhlalin devam ettiğini,
Zararın süratle giderilmesinin zorunlu olduğunu
tespit ettikleri takdirde yargılamanın her aşamasında tedbir olarak içeriğin çıkarılmasına veya erişimin engellenmesine karar verebilir.
Anayasa Mahkemesinin güncel yaklaşımına Bulut Duman ve Diğerleri kararından ulaşılabilir.
İhtiyati tedbir talep edilebilir mi?
İnternette yayımlanan içerik nedeniyle ihlal devam ediyorsa dava sonuçlanıncaya kadar beklenmesi ağır ve telafisi güç zararlara yol açabilir. Bu nedenle Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 389. maddesi uyarınca ihtiyati tedbir talep edilebilir.
İhtiyati tedbir kapsamında mahkemeden:
İçeriğin geçici olarak kaldırılması,
Belirli URL adreslerine erişimin engellenmesi,
Yeni paylaşım yapılmasının önlenmesi,
Arama sonuçlarıyla ilişkilendirmenin geçici olarak durdurulması,
İçeriğin yeniden yayımlanmasının engellenmesi
istenebilir.
Mahkeme, yaklaşık ispat seviyesinde değerlendirme yapar. Talepte bulunan kişinin hakkını, ihlalin belirginliğini, zararın ağırlığını, içeriğin yayında kalması hâlinde oluşacak tehlikeyi ve ifade özgürlüğüne yapılacak müdahalenin ölçülülüğünü birlikte değerlendirir.
Dava açılmadan önce ihtiyati tedbir alınmışsa, tedbirin uygulanmasının talep edildiği tarihten itibaren iki hafta içinde esas davanın açılması gerekir. Aksi hâlde tedbir kendiliğinden kalkar.
Manevi tazminat istenebilir mi?
Kişilik hakkına yönelik hukuka aykırı saldırı nedeniyle Türk Borçlar Kanunu’nun 58. maddesi uyarınca manevi tazminat talep edilebilir.
Mahkeme tazminat miktarını belirlerken genel olarak:
İhlalin ağırlığını,
Yayının erişim ve etkileşim sayısını,
İçeriğin ne kadar süre yayında kaldığını,
Tarafların sosyal ve ekonomik durumunu,
İçeriğin kasıtlı olarak yayılıp yayılmadığını,
Düzeltme veya özür yayımlanıp yayımlanmadığını,
İçeriğin başka hesaplar tarafından çoğaltılmasını,
Mağdur üzerindeki etkisini
değerlendirir.
İçeriğin kaldırılması, daha önce meydana gelen zararı kendiliğinden ortadan kaldırmaz. Şartları varsa kaldırma talebi ile maddi ve manevi tazminat birlikte ileri sürülebilir.
Özel Hayatın Gizliliğinde 5651 m.9/A Başvurusu
5651 sayılı Kanun’un 9. maddesi iptal edilmiş olsa da özel hayatın gizliliğine ilişkin 9/A maddesi yürürlüktedir.
Bu madde özellikle şu tür içeriklerde uygulanabilir:
Özel veya mahrem fotoğraflar,
Cinsel içerikli görüntüler,
Kişinin rızası dışında yayımlanan videolar,
Ev, aile veya özel ilişki bilgileri,
Sağlık bilgileri,
Özel yazışmalar,
Telefon numarası veya adres gibi mahremiyet riski doğuran bilgiler,
Kişinin özel yaşam alanında kaydedilmiş ses ve görüntüler.
Her kişilik hakkı ihlali özel hayat ihlali değildir. Örneğin ticari itibarı zedeleyen bir şirket haberi, yalnızca bu nedenle 9/A kapsamına girmez.
2026 yılında başvuru BTK’ya mı yapılır?
31 Temmuz 2026 tarihinde yürürlüğe giren 7590 sayılı Kanun ile 5651 sayılı Kanun kapsamındaki ilgili görev ve yetkiler, Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumundan Siber Güvenlik Başkanlığına devredilmiştir.
Bu nedenle eski kaynaklarda yer alan “BTK’ya başvuru” açıklaması 2026 yılındaki kurumsal değişikliği yansıtmamaktadır. Mevcut ikincil düzenlemelerde BTK’ya yapılan atıflar, yeni düzenlemeler çıkarılıncaya kadar Siber Güvenlik Başkanlığına yapılmış sayılmaktadır.
Değişikliğin dayanağı olan 7590 sayılı Kanun’a TBMM’nin resmî kanun sayfasından ulaşılabilir.
9/A başvurusu nasıl yapılır?
Başvuruda şu bilgilere yer verilmelidir:
İhlale neden olan yayının tam URL adresi,
İçeriğin hangi yönlerden özel hayatı ihlal ettiği,
Başvuranın kimliğini doğrulayan bilgiler,
İçeriğin ekran görüntüsü,
Yayın ve tespit tarihi,
Aciliyetin ve meydana gelebilecek zararın açıklaması.
URL, yalnızca internet sitesinin ana sayfası değil, ihlale konu içeriğin bulunduğu tam adres olmalıdır. Eksik URL, genel açıklama veya kimlik bilgisinin bulunmaması hâlinde talep işleme alınmayabilir.
9/A kapsamında süreler nelerdir?
9/A maddesindeki sistem iki aşamalıdır:
Başvuru Siber Güvenlik Başkanlığına yapılır.
Başkanlık talebi derhâl Erişim Sağlayıcıları Birliğine bildirir.
Erişim sağlayıcılar tedbiri derhâl ve en geç dört saat içinde uygular.
Başvuran, talebini başvuru yaptığı saatten itibaren 24 saat içinde sulh ceza hâkiminin kararına sunmalıdır.
Hâkim kararını en geç 48 saat içinde açıklar.
Başvuru 24 saat içinde hâkime sunulmazsa veya gerekli karar verilmezse geçici erişim engeli kendiliğinden kalkar.
Buradaki 24 saatlik süre çok önemlidir. Başkanlığa yapılan başvurunun yeterli olduğu düşünülerek hâkimlik aşamasının atlanması, geçici tedbirin sona ermesine neden olur.
9/A kapsamında erişimin engellenmesi, kural olarak yalnızca özel hayatı ihlal eden URL, resim, video, yayın bölümü veya içerik hakkında uygulanır.
Katalog Suçlarda İçerik Çıkarma ve Erişim Engelleme
5651 sayılı Kanun’un 8. maddesi, belirli suçlar bakımından içeriğin çıkarılması veya erişimin engellenmesini düzenlemektedir.
Bu suçlar şunlardır:
İntihara yönlendirme,
Çocukların cinsel istismarı,
Uyuşturucu veya uyarıcı madde kullanılmasını kolaylaştırma,
Sağlık için tehlikeli madde temini,
Müstehcenlik,
Fuhuş,
Kumar oynanması için yer ve imkân sağlama,
Atatürk aleyhine işlenen suçlar,
Futbol ve diğer spor müsabakalarında yasa dışı bahis ve şans oyunlarına ilişkin suçlar,
MİT Kanunu’nun 27. maddesinin birinci ve ikinci fıkralarındaki suçlar.
5651 sayılı Kanun’un 2026 yılında yürürlükte bulunan güncel metnine konsolide kanun metninden ulaşılabilir.
Kararı kim verir?
Katalog suçlarda:
Soruşturma aşamasında hâkim,
Kovuşturma aşamasında mahkeme,
Gecikmesinde sakınca bulunan soruşturma hâllerinde Cumhuriyet savcısı
içeriğin çıkarılmasına veya erişimin engellenmesine karar verebilir.
Cumhuriyet savcısının kararı 24 saat içinde hâkim onayına sunulur. Hâkim de en geç 24 saat içinde karar verir. Onaylanmayan tedbir savcı tarafından kaldırılır.
Siber Güvenlik Başkanı, katalog suçları oluşturduğu değerlendirilen yayınlar hakkında kanundaki şartlar çerçevesinde re’sen erişimin engellenmesi kararı verebilir. Anayasa Mahkemesinin E.2020/76, K.2023/172 sayılı kararıyla idari makamın re’sen içerik çıkarma yetkisine ilişkin ibare iptal edildiğinden bu idari yetki, içerik çıkarma ile erişim engelleme bakımından aynı kapsamda değildir.
Kararların gereği, bildirimden itibaren derhâl ve en geç dört saat içinde yerine getirilir.
Hakaret suçu 5651 m.8 kapsamına girer mi?
Hayır. Hakaret suçu 5651 sayılı Kanun’un 8. maddesinde sayılan katalog suçlar arasında değildir.
Bu nedenle yalnızca bir sosyal medya paylaşımının hakaret oluşturduğu gerekçesiyle 8. madde üzerinden erişim engelleme talep edilemez. Ancak:
Cumhuriyet başsavcılığına hakaret nedeniyle şikâyet,
Genel hukuk mahkemesinde kişilik hakkı davası,
İhtiyati tedbir,
Platforma içerik kaldırma başvurusu,
Şartları varsa maddi ve manevi tazminat
yolları kullanılabilir.
Suç duyurusunda bulunulması da içeriğin kendiliğinden kaldırılması anlamına gelmez. Ceza soruşturması ile içerik kaldırma süreci gerektiğinde ayrı ayrı yürütülmelidir.
Gecikmesinde Sakınca Bulunan Hâllerde 5651 m.8/A
5651 sayılı Kanun’un 8/A maddesi şu amaçlarla uygulanabilir:
Yaşam hakkının korunması,
Kişilerin can ve mal güvenliğinin korunması,
Millî güvenliğin korunması,
Kamu düzeninin korunması,
Suç işlenmesinin önlenmesi,
Genel sağlığın korunması.
Karar hâkim tarafından verilebilir. Gecikmesinde sakınca bulunan hâllerde ise Cumhurbaşkanlığının veya ilgili bakanlığın talebi üzerine Siber Güvenlik Başkanı tarafından içerik çıkarılması veya erişimin engellenmesi kararı verilebilir.
İdari karar:
Derhâl ilgili sağlayıcılara bildirilir,
En geç dört saat içinde uygulanır,
24 saat içinde sulh ceza hâkiminin onayına sunulur,
Hâkim tarafından 48 saat içinde karara bağlanır,
Süresinde onaylanmazsa kendiliğinden kalkar.
8/A maddesi, bireylerin her türlü itibar veya kişilik hakkı uyuşmazlığında kullanabileceği genel bir başvuru yolu değildir. Maddede belirtilen kamusal ve acil sebeplerin somut olayda bulunması gerekir.
Anayasa Mahkemesinin bazı bireysel başvuru kararlarında 8/A uygulamalarının ifade ve basın özgürlüğü bakımından ihlal oluşturduğu tespit edilmiş olsa da bu kararlar, 8/A maddesini kanun metninden kaldıran bir norm iptali niteliğinde değildir. Madde 2026 yılında yürürlüktedir; ancak uygulanırken kanunilik, zorunlu toplumsal ihtiyaç, ölçülülük ve yeterli gerekçe ölçütlerine uyulmalıdır.
Unutulma Hakkı ve Arama Motorundan Sonuç Kaldırma
Unutulma hakkı, internetteki her olumsuz içeriğin silinmesini sağlayan sınırsız bir hak değildir. Bu hak özellikle geçmişte yayımlanmış kişisel verilerin, zaman içinde güncelliğini ve kamunun erişimindeki üstün yararı kaybetmesi durumunda gündeme gelir.
Unutulma hakkı kapsamında hangi sonuçlar kaldırılabilir?
Değerlendirmede genel olarak şu ölçütler dikkate alınır:
İçeriğin güncel olup olmadığı,
Bilginin doğru veya yanıltıcı olması,
Yayının üzerinden geçen süre,
Kişinin kamusal yaşamda üstlendiği rol,
Kişinin siyasetçi, kamu görevlisi veya kamuoyunca tanınan biri olup olmadığı,
İçeriğin kamusal tartışmaya katkısı,
Bilginin özel nitelikli kişisel veri içerip içermediği,
Kişinin çocuk olduğu döneme ait olup olmadığı,
Ceza soruşturmasının beraat veya kovuşturmaya yer olmadığı kararıyla sonuçlanması,
İçeriğin kişinin mesleki yaşamına etkisi,
Bilginin yayımlanmaya devam etmesindeki güncel kamu yararı,
Arama sonucunun kişi hakkında orantısız bir dijital profil oluşturması.
Bir haber yayımlandığı tarihte doğru ve hukuka uygun olsa bile yıllar sonra güncelliğini kaybedebilir. Bu durumda haberin kaynaktan tamamen silinmesi yerine, kişinin adıyla yapılan arama sonuçlarından çıkarılması daha ölçülü bir çözüm olabilir.
Arama motoruna ve KVKK’ya nasıl başvurulur?
İlgili kişi öncelikle veri sorumlusu niteliğindeki arama motoruna başvurmalıdır. Doğrudan Kişisel Verileri Koruma Kuruluna şikâyet edilmesi mümkün değildir.
Başvuruda:
Ad ve soyadla yapılan aramanın ekran görüntüsü,
Kaldırılması istenen URL adresleri,
Sonuçların neden güncel, doğru, ilgili veya ölçülü olmadığı,
Aradan geçen süre,
Kişinin kamusal rolü bulunmadığına ilişkin açıklama,
Beraat, takipsizlik veya kayıt düzeltme kararları,
İçeriğin doğurduğu somut zarar
sunulmalıdır.
Veri sorumlusu başvuruyu en geç 30 gün içinde cevaplandırmalıdır. Başvuru reddedilir, cevap yetersiz kalır veya süresinde cevap verilmezse ilgili kişi:
Cevabı öğrendiği tarihten itibaren 30 gün,
Her hâlde veri sorumlusuna başvuru tarihinden itibaren 60 gün
içinde Kişisel Verileri Koruma Kuruluna şikâyette bulunabilir.
KVKK’nın unutulma hakkına ilişkin yaklaşımı, 23 Haziran 2020 tarihli ve 2020/481 sayılı Kurul kararında açıklanmıştır.
İndeksten çıkarma kararı verilmesi, kaynaktaki haber veya belgenin silinmesi anlamına gelmez. Bağlantı başka arama kelimeleriyle veya doğrudan URL üzerinden erişilebilir durumda kalabilir.
İnternet Haberlerinde Düzeltme ve Cevap Hakkı
5187 sayılı Basın Kanunu’nun 14. maddesi, internet haber sitelerinde yayımlanan gerçeğe aykırı veya kişinin şeref ve haysiyetini ihlal eden içerikler için düzeltme ve cevap hakkı tanımaktadır.
Zarar gören kişi, yayım tarihinden itibaren iki ay içinde düzeltme ve cevap yazısını internet haber sitesinin sorumlu müdürüne gönderebilir.
Sorumlu müdür bu metni:
Herhangi bir düzeltme veya ekleme yapmadan,
Yazıyı aldığı tarihten itibaren en geç bir gün içinde,
İlgili yayının bulunduğu sayfada,
URL bağlantısı sağlayarak,
Aynı punto ve görünürlükte
yayımlamak zorundadır.
Düzeltme ve cevap metni yayımlanmaz veya kanuna aykırı şekilde yayımlanırsa zarar gören kişi, yayın için tanınan sürenin bitiminden veya aykırı yayım tarihinden itibaren 15 gün içinde bulunduğu yer sulh ceza hâkimliğine başvurabilir.
Hâkim başvuruyu duruşma yapmadan üç gün içinde karara bağlar. Bu yol, 5651 sayılı Kanun’un iptal edilen 9. maddesinden farklıdır ve 2026 yılında yürürlüktedir.
5187 sayılı Basın Kanunu’nun güncel düzenlemesine konsolide kanun metninden ulaşılabilir.
Sosyal Medya Platformuna Doğrudan Başvuru
Instagram, Facebook, X, TikTok, YouTube ve benzeri platformların kendi topluluk kuralları ve içerik şikâyet sistemleri bulunmaktadır.
Platforma yapılacak başvuruda içeriğin:
Taklit hesap,
Kimlik hırsızlığı,
Özel görüntü paylaşımı,
Taciz,
Tehdit,
Nefret söylemi,
Çocuk güvenliği ihlali,
Telif veya marka ihlali,
Kişisel veri ihlali
oluşturduğu açık şekilde belirtilmelidir.
Platform başvurusu, mahkemeye veya idari makama başvurmanın ön şartı değildir. Ancak içeriğin hızlı kaldırılmasını sağlayabileceği ve daha sonra yapılacak yargılamada platformun ihlalden haberdar edildiğini gösterebileceği için önemlidir.
1 Kasım 2026 değişikliği
7578 sayılı Kanun ile, Türkiye’den günlük erişimi bir milyondan fazla olan sosyal ağ sağlayıcıların kişiler tarafından yapılacak başvurulara en geç 48 saat içinde olumlu veya olumsuz cevap verme yükümlülüğündeki “9. ve 9/A maddeleri kapsamındaki içerikler” sınırlaması kaldırılmıştır.
Bu değişikliğin yürürlük tarihi 1 Kasım 2026 olarak belirlenmiştir. Değişiklik yürürlüğe girdikten sonra olumsuz cevapların gerekçeli olması gerekecektir.
Dolayısıyla 2026 içinde başvuru yapılırken, başvuru tarihinin 1 Kasım 2026’dan önce mi sonra mı olduğu dikkate alınmalıdır.
Platformun içeriği kendi kuralları kapsamında kaldırması, paylaşımı yapan kişinin hukuki veya cezai sorumluluğunu kendiliğinden ortadan kaldırmaz.
Telif Hakkı İhlalinde Uyar-Kaldır Sistemi
Fotoğraf, video, yazı, müzik, tasarım, eğitim içeriği veya başka bir eserin izinsiz kullanılması hâlinde Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu uygulanabilir.
5846 sayılı Kanun’un Ek 4. maddesine göre hak sahibi, öncelikle içerik sağlayıcısına başvurarak ihlalin üç gün içinde durdurulmasını ister.
İhlal devam ederse, kanundaki şartlar çerçevesinde Cumhuriyet savcılığına başvurularak servis sağlayıcı üzerinden hizmetin durdurulması gündeme gelebilir. Ayrıca fikri ve sınai haklar hukuk mahkemesinde:
Tecavüzün önlenmesi,
Tecavüzün durdurulması,
İçeriğin kaldırılması,
İhtiyati tedbir,
Maddi ve manevi tazminat
talep edilebilir.
Bir fotoğrafta kişinin görüntüsünün bulunması ile fotoğraf üzerindeki telif hakkı aynı şey değildir. Fotoğraf, hem kişinin görüntü hakkını hem de fotoğrafçının eser sahipliğinden doğan haklarını ihlal edebilir.
Suç Oluşturan İnternet İçeriklerinde Savcılık Başvurusu
İnternet içeriği aynı zamanda suç oluşturuyorsa Cumhuriyet başsavcılığına suç duyurusunda bulunulabilir.
Uygulamada karşılaşılan suçlar arasında:
Hakaret,
Tehdit,
Şantaj,
Özel hayatın gizliliğini ihlal,
Haberleşmenin gizliliğini ihlal,
Kişisel verileri hukuka aykırı olarak verme veya ele geçirme,
Israrlı takip,
Dolandırıcılık,
Müstehcenlik,
Çocukların cinsel istismarı,
Bilişim sistemine girme,
Verileri bozma veya yok etme
bulunabilir.
Şikâyette yalnızca profil bağlantısı verilmesi yeterli olmayabilir. Paylaşımın tam URL’si, kullanıcı adı, paylaşım numarası, tarih, saat ve ekran görüntüsü sunulmalıdır.
Sahte veya anonim hesaplarda savcılık, IP ve hesap kayıtlarının tespiti için ilgili platform ve hizmet sağlayıcılardan bilgi isteyebilir. Ancak yurt dışı merkezli platformlarda bilgi temini, suçun niteliğine, platform politikasına ve uluslararası adli yardımlaşma süreçlerine göre değişebilir.
Ceza şikâyeti yapılması, içeriğin otomatik olarak kaldırılmasını sağlamaz. Özellikle hakaret gibi 5651 m.8 kapsamında bulunmayan suçlarda, kaldırma veya erişim engelleme için ayrıca hukuk mahkemesinde tedbir talep edilmesi gerekebilir.
İçerik Kaldırma Başvurusundan Önce Deliller Nasıl Toplanmalıdır?
İçerik kaldırılmadan önce delillerin güvenilir şekilde kaydedilmesi önemlidir. Aksi hâlde paylaşım silindikten sonra suçun veya kişilik hakkı ihlalinin ispatlanması güçleşebilir.
Kaydedilmesi gereken başlıca bilgiler şunlardır:
İçeriğin tam URL adresi,
Profil veya hesap bağlantısı,
Kullanıcı adı ve görünen hesap adı,
Paylaşımın tarihi ve saati,
Ekran görüntüsü ve ekran kaydı,
Yorumlar, etkileşimler ve paylaşım sayısı,
İçeriğin başlığı ve tam metni,
Varsa video veya ses kaydı,
İçeriğin arama motorundaki görünümü,
Platforma yapılan şikâyetin numarası,
İçerik sağlayıcısına gönderilen bildirimin teslim kaydı.
Delilin önemine göre noter aracılığıyla internet içeriği tespiti, Hukuk Muhakemeleri Kanunu kapsamında delil tespiti veya teknik uzman incelemesi yapılabilir.
Ekran görüntülerinin kırpılmaması, URL ve tarih bilgisinin görünür olması önemlidir. Tek başına üzerinde tarih veya kaynak bulunmayan bir ekran görüntüsü her durumda yeterli kabul edilmeyebilir.
Mahkeme İçeriği Değerlendirirken Hangi Ölçütlere Bakar?
Bir kişi hakkında olumsuz içerik yayımlanması, içeriğin otomatik olarak hukuka aykırı olduğu anlamına gelmez. Mahkeme; kişilik hakları ile ifade ve basın özgürlüğü arasında adil bir denge kurmalıdır.
Değerlendirmede genel olarak şu ölçütler dikkate alınır:
Yayının kamu yararına katkısı,
İçeriğin haber, eleştiri veya olgu açıklaması niteliğinde olması,
İddianın gerçek veya görünür gerçeğe uygunluğu,
Haberin güncelliği,
Kişinin kamuoyunca tanınıp tanınmadığı,
Kişinin kamusal görevi veya siyasi faaliyeti,
Kullanılan dil ve ifade biçimi,
Yayının gereksiz yere küçük düşürücü olup olmadığı,
Başlık ile haber içeriğinin uyumu,
Kişinin görüşünün alınıp alınmadığı,
İçeriğin özel hayata ilişkin olup olmadığı,
Müdahalenin ulaşılmak istenen amaçla orantılılığı,
İçerik kaldırma yerine düzeltme, cevap veya indeksten çıkarma gibi daha hafif bir tedbirin yeterli olup olmayacağı.
Basının yayımlandığı anda görünen gerçeğe uygun ve kamu yararı taşıyan bir haberi yayımlaması hukuka uygun kabul edilebilir. Daha sonra soruşturmanın takipsizlikle veya davanın beraatle sonuçlanması, ilk haberin otomatik olarak hukuka aykırı hâle gelmesi sonucunu doğurmaz. Ancak yeni gelişmenin habere eklenmemesi, eski suçlamanın güncelmiş gibi sunulması veya haber ile kişinin adı arasındaki ilişkinin süresiz devam etmesi ayrı bir ihlal oluşturabilir.
Erişim Engelleme Kararına Nasıl İtiraz Edilir?
5651 sayılı Kanun’un yürürlükteki maddeleri kapsamında sulh ceza hâkimliği tarafından verilen ve Ceza Muhakemesi Kanunu hükümlerine göre itiraz edilebilen kararlara karşı, kanunda özel bir süre bulunmadığında kararın öğrenilmesinden itibaren iki hafta içinde itiraz edilebilir.
İtiraz dilekçesinde şu hususlar ileri sürülebilir:
Kararın kanuni dayanağının bulunmaması,
Yanlış 5651 maddesinin uygulanması,
İçeriğin özel hayat kapsamında olmaması,
Başvurucunun hak sahibi olmaması,
URL’nin veya içeriğin yanlış belirlenmesi,
Yayının kamu yararı taşıması,
Gerçeklik ve güncellik koşullarının bulunması,
Kararın gerekçesiz olması,
İfade ve basın özgürlüğü ile kişilik hakkı arasında dengeleme yapılmaması,
Tüm internet sitesinin engellenmesinin ölçüsüz olması,
Daha hafif bir tedbirin yeterli olması,
İçeriğin zaten kaldırılmış bulunması.
Hukuk mahkemesinin ihtiyati tedbir kararlarına karşı uygulanacak itiraz ve istinaf usulü ise Hukuk Muhakemeleri Kanunu’na tabidir.
Erişim Sağlayıcıları Birliğine Doğrudan Başvurulabilir mi?
Erişim Sağlayıcıları Birliği, kural olarak içerik çıkarma veya erişim engelleme kararlarını uygulayan ve erişim sağlayıcılar arasındaki koordinasyonu sağlayan kuruluştur.
ESB’nin herhangi bir mahkeme veya yetkili makam kararı olmadan, sırf bireysel talep üzerine yeni bir erişim engelleme kararı verme yetkisi bulunmamaktadır.
5651 sayılı Kanun’un iptal edilen 9. maddesinin eski 9. fıkrası, aynı içeriğin başka URL adreslerinde yayımlanması hâlinde mevcut kararın yeni adreslere uygulanması için ESB’ye başvuru imkânı tanıyordu. Ancak 9. madde bütünüyle iptal edildiğinden, bu düzenleme de yeni başvurular bakımından yürürlükte değildir.
Yurt Dışındaki İnternet Sitesindeki İçerik Kaldırılabilir mi?
İçeriğin yurt dışı merkezli bir internet sitesinde veya sosyal medya platformunda bulunması, hukuki işlem yapılmasına engel değildir. Ancak kararın sonucu ve uygulanma yöntemi farklı olabilir.
Muhtemel yollar şunlardır:
Platformun kendi şikâyet sistemine başvuru,
Türkiye’deki temsilciye bildirim,
Türk mahkemesinden içerik çıkarma veya erişim engelleme kararı,
İçeriğe Türkiye’den erişimin engellenmesi,
Arama motorundan indeksten çıkarma,
KVKK başvurusu,
Yabancı ülkedeki hizmet sağlayıcının hukukuna göre başvuru,
Suçun niteliğine göre uluslararası adli yardımlaşma.
Türkiye’de verilen erişim engelleme kararı içeriği yabancı sunucudan silmez. İçerik diğer ülkelerden erişilebilir kalabilir. Kaynaktan küresel kaldırma için platformun kararı, yabancı ülkede uygulanabilir bir mahkeme kararı veya ilgili ülkenin hukukuna göre yürütülecek süreç gerekebilir.
Sık Sorulan Sorular
2026 yılında sulh ceza hâkimliğinden kişilik hakları nedeniyle erişim engeli istenebilir mi?
5651 sayılı Kanun’un 9. maddesine dayanılarak genel kişilik hakkı ihlali nedeniyle bu başvuru yapılamaz. Ancak özel hayatın gizliliği söz konusuysa 9/A maddesi; internet haber sitesinde düzeltme ve cevap isteniyorsa Basın Kanunu’nun 14. maddesi kapsamında sulh ceza hâkimliği görevli olabilir. Genel kişilik hakkı ihlallerinde hukuk mahkemesine başvurulmalıdır.
5651 sayılı Kanun’un 9. maddesi tamamen mi iptal edildi?
Evet. Anayasa Mahkemesinin E.2020/76, K.2023/172 sayılı kararıyla maddenin tamamı iptal edilmiştir. İptal 10 Ekim 2024 tarihinde yürürlüğe girmiştir.
9/A maddesi de iptal edildi mi?
Hayır. Özel hayatın gizliliğine ilişkin 9/A maddesi yürürlüktedir. Ancak yalnızca özel hayatın gizliliğini ihlal eden içeriklerde uygulanabilir.
Başvuru 2026 yılında BTK’ya mı yapılır?
31 Temmuz 2026 tarihli değişiklikten sonra 5651 sayılı Kanun’daki ilgili görev ve yetkiler Siber Güvenlik Başkanlığına devredilmiştir. Eski ikincil düzenlemelerde BTK’ya yapılan atıflar, yeni düzenlemeler yürürlüğe girinceye kadar Siber Güvenlik Başkanlığına yapılmış sayılmaktadır.
Hakaret içeren paylaşım hemen erişime engellenebilir mi?
Hakaret, 5651 m.8’deki katalog suçlardan değildir. Platforma şikâyet, savcılığa suç duyurusu ve genel hukuk mahkemesinde kişilik hakkı davası ile ihtiyati tedbir yolları değerlendirilebilir.
İçeriği paylaşan kişi bilinmiyorsa dava açılabilir mi?
Sahte hesabın arkasındaki kişinin tespiti için suç duyurusu ve teknik kayıtların araştırılması gerekebilir. Hukuk davasında davalının belirlenmesi gerektiğinden, kimlik tespiti önem taşır. Bununla birlikte platform veya yayın kuruluşu gibi bilinen muhataplara karşı ileri sürülebilecek talepler somut olayın özelliklerine göre ayrıca değerlendirilir.
İçerik silinirse dava açma hakkı sona erer mi?
Hayır. İçeriğin kaldırılması gelecekteki ihlali durdurabilir; ancak geçmişte meydana gelen maddi ve manevi zararı ortadan kaldırmaz. Deliller önceden toplanmışsa tazminat ve ceza süreçleri devam edebilir.
Gerçeğe uygun haber kaldırılabilir mi?
Gerçeğe uygunluk tek başına her durumda yeterli değildir. Haberin güncelliği, kamu yararı, ifade biçimi, kişinin kamusal rolü ve özel hayatın korunması birlikte değerlendirilir. Bununla birlikte güncel, kamu yararı taşıyan ve görünür gerçeğe uygun bir haberin kaldırılması ifade ve basın özgürlüğünü ihlal edebilir.
Eski bir beraat haberi kaldırılabilir mi?
Beraat kararına rağmen eski suçlamanın güncelmiş gibi gösterilmesi, beraat bilgisinin habere eklenmemesi veya bağlantının kişinin adıyla süresiz biçimde öne çıkması hâlinde güncelleme, indeksten çıkarma, içerik kaldırma veya tazminat talebi gündeme gelebilir. Her olayda kamu yararı ve aradan geçen süre değerlendirilir.
Erişim engeli bütün internet sitesine uygulanabilir mi?
Kural, yalnızca ihlale konu URL veya içeriğin engellenmesidir. Bütün internet sitesinin engellenmesi ancak URL bazlı engellemenin teknik olarak mümkün olmaması veya ihlali önlemeye yetmemesi gibi istisnai durumlarda ve yeterli gerekçeyle uygulanmalıdır.
Google’dan sonuç kaldırılırsa haber de silinir mi?
Hayır. Arama sonucunun indeksten çıkarılması, kaynaktaki haberi silmez. Haber doğrudan URL üzerinden veya farklı arama kelimeleriyle erişilebilir durumda kalabilir.
Avukatla başvuru zorunlu mudur?
Kural olarak bireysel başvuru, platform şikâyeti, KVKK başvurusu veya dava için her durumda avukatla temsil zorunlu değildir. Ancak yanlış hukuki yolun seçilmesi, kısa sürelerin kaçırılması, eksik URL bildirilmesi veya yanlış kişiye dava açılması ciddi hak kayıpları doğurabilir.
Sonuç
2026 yılında internetten içerik kaldırma ve erişimin engellenmesi süreci, 5651 sayılı Kanun’un 9. maddesinin iptal edilmesi ve ilgili idari yetkilerin Siber Güvenlik Başkanlığına devredilmesi nedeniyle önceki yıllardan önemli ölçüde farklıdır.
Güncel sistemde:
Genel kişilik hakkı ihlallerinde Türk Medeni Kanunu kapsamında genel hukuk mahkemesine başvurulur.
Acil durumlarda hukuk mahkemesinden ihtiyati tedbir istenebilir.
Özel hayatın gizliliğinde 5651 m.9/A uygulanır.
Katalog suçlarda 5651 m.8 uygulanır.
Kamu güvenliğiyle ilgili acil durumlarda 5651 m.8/A gündeme gelir.
Eski ve güncelliğini kaybetmiş sonuçlar için unutulma hakkı ve KVKK yolları kullanılabilir.
İnternet haber sitelerinde Basın Kanunu kapsamında düzeltme ve cevap talep edilebilir.
Suç oluşturan içerik için ayrıca Cumhuriyet başsavcılığına başvurulabilir.
Telif ve marka ihlallerinde özel fikrî mülkiyet yolları uygulanır.
Başarılı bir başvuru için içeriğin tam URL adresinin belirlenmesi, delillerin içerik kaldırılmadan önce güvenli şekilde toplanması ve ihlalin hukuki niteliğine uygun başvuru yolunun seçilmesi gerekir.
Bu içerik 24 Eylül 2026 tarihinde yürürlükte bulunan mevzuat ve güncel Anayasa Mahkemesi kararları dikkate alınarak genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. İnternet içeriklerine ilişkin başvurularda görevli makam, uygulanacak süre ve talep türü somut olayın özelliklerine göre değişebilir. Hukuki işlem yapılmadan önce profesyonel hukuki görüş alınması önerilir.
Gültutan & Partners / Av. Hasan Gültutan
Bu Yazıyı Paylaş:
Türkçe
English
العربية