Konkordato Nedir? Başvuru Şartları, Mühlet Süreci ve Alacaklıların Hakları

Bir şirketin konkordato başvurusu yaptığı duyulduğunda çoğu kişinin ilk sorusu şudur: “Şirket iflas mı etti?” Alacaklılar ise daha somut bir cevap arar: “Alacağımı nasıl tahsil edeceğim?”

Konkordato, ödeme güçlüğü yaşayan borçlunun borçlarını belirli bir plan çerçevesinde ödeyebilmesi için mahkeme gözetiminde yürütülen hukuki bir süreçtir. Konkordato başvurusu iflas kararı değildir; geçici mühlet kararı da borçların silindiği anlamına gelmez. Sürecin sonucunda bir ödeme planı tasdik edilebilir, talep reddedilebilir veya kanuni koşullar varsa borçlunun iflasına karar verilebilir.

Bu yazıda konkordatonun kimler tarafından talep edilebileceğini, başvuruda gereken belgeleri, geçici ve kesin mühletin etkilerini, alacaklıların hangi adımları atması gerektiğini ve sürecin nasıl sonuçlanabileceğini ele alıyoruz.

Konkordato nedir, hangi amaçla talep edilir?

İcra ve İflas Kanunu’nun (İİK) 285. maddesine göre borçlarını vadesinde ödeyemeyen veya vadesinde ödeyememe tehlikesi altında bulunan bir borçlu konkordato talep edebilir. Amaç; borçların ödenmesi için süre sağlanması, belirli bir indirim önerilmesi veya bu yöntemlerin birlikte kullanılması yoluyla uygulanabilir bir ödeme planı oluşturulmasıdır. Kanun, yalnızca hâlihazırda ödemelerini durdurmuş borçlulara değil, ödeme güçlüğü tehlikesiyle karşı karşıya bulunan borçlulara da başvuru imkânı tanır.

Örneğin bir işletme, alacaklarını geç tahsil ettiği için kısa vadeli borçlarını ödeyemiyor olabilir. İşletmenin faaliyetini sürdürmesi ve gerçekçi bir nakit akışı oluşturması mümkünse, alacaklılarına belirli vadelerde ödeme yapmayı teklif edebilir. Ancak yalnızca “ek süre istiyoruz” demek yeterli değildir. Önerinin mali verilerle desteklenmesi ve yargılama boyunca denetlenmesi gerekir.

Konkordatoyu sadece şirketler mi talep edebilir?

Hayır. İİK 285, şartları taşıyan herhangi bir borçlunun konkordato talep edebileceğini düzenler. Bununla birlikte, başvuracak kişinin veya işletmenin niteliğine göre sunulacak mali belgeler ve yetkili mahkemenin belirlenmesi farklılaşır.

Kanun ayrıca, borçlu hakkında iflas talebinde bulunabilecek bir alacaklının da gerekçeli dilekçeyle konkordato işlemlerinin başlatılmasını isteyebileceğini belirtir. Alacaklı tarafından yapılan başvuruda da gerekli belgelerin borçlu tarafından mahkemenin verdiği sürede sunulması gerekir.

Konkordato başvurusu nereye yapılır?

Başvuru asliye ticaret mahkemesine yapılır. Yetkili mahkeme, borçlunun iflasa tabi olup olmamasına göre İİK 285 ve 154. maddelerdeki kurallar uyarınca belirlenir. Başvuran kişi ayrıca ilgili tarifeye göre konkordato gider avansını yatırmalıdır. Bu nedenle başvuru öncesinde yalnızca projenin içeriği değil, yetki, belge ve gider avansı da birlikte değerlendirilmelidir.

Başvuru için hangi belgeler gerekir?

Konkordato, soyut bir ödeme vaadine dayanmaz. İİK 286 uyarınca borçlunun mali durumunu ve teklifinin uygulanabilirliğini ortaya koyan bir dosya hazırlanır. Temel belgeler arasında şunlar bulunur:

• Konkordato ön projesi: Borçların hangi oran ve vadede ödeneceğini, indirim önerilip önerilmediğini ve ödeme kaynağının nasıl sağlanacağını gösterir.

• Mali durum belgeleri: Borçlunun niteliğine göre bilanço, gelir ve nakit akışı tabloları, ara bilançolar, ticari kayıtlar ve mal varlığına ilişkin belgeleri kapsar.

• Alacaklı listesi: Alacaklıları, alacak tutarlarını ve varsa imtiyaz durumlarını gösterir.

• Karşılaştırma tablosu: Konkordato teklifinde alacaklıların elde etmesi beklenen miktar ile iflas hâlinde elde edilebilecek muhtemel miktarı karşılaştırır.

• Denetim raporu ve dayanakları: Mevzuatta öngörülen bağımsız denetim ve raporlama şartları çerçevesinde hazırlanır.

Mahkeme veya komiser, süreç içinde başka belge ve kayıtların da sunulmasını isteyebilir. Ön projedeki ödeme takvimi ile işletmenin gerçek nakit yaratma kapasitesi arasında tutarlılık bulunması özellikle önemlidir.

2026 yılında başvuru belgelerine ilişkin ne değişti?

13 Mayıs 2026 tarihli Resmî Gazete’de, Konkordato Talebine Eklenecek Belgeler Hakkında Yönetmelik değiştirildi. Değişiklik; borçlunun durumuna göre uygulanacak finansal raporlama çerçevesini yeniden düzenledi, makul güvence veren denetim raporunun iki nüsha sunulmasını öngördü ve raporun Kamu Gözetimi, Muhasebe ve Denetim Standartları Kurumuna bildirilmesine ilişkin hükümleri değiştirdi. Dolayısıyla başvuru dosyası hazırlanırken eski bir belge listesinin doğrudan kullanılması yerine güncel yönetmelik kontrol edilmelidir.

Geçici mühlet nedir?

Mahkeme, kanunun aradığı başvuru belgelerinin eksiksiz olduğunu tespit ettiğinde geçici mühlet kararı verir. Bu kararla birlikte borçlunun mal varlığını korumaya yönelik tedbirler alınır ve süreci incelemek üzere geçici konkordato komiseri görevlendirilir.

Geçici mühletin ilk süresi üç aydır. Kanuni koşullarla en fazla iki ay daha uzatılabilir; toplam geçici mühlet beş ayı geçemez. Geçici mühlet, kanun gereği kesin mühletin sonuçlarını doğurur. Bu nedenle “henüz yalnızca geçici mühlet verildi, takipler bakımından hiçbir etkisi yok” düşüncesi doğru değildir.

Geçici mühlet kararı ilan edilir. Alacaklılar, ilandan itibaren yedi günlük kesin süre içinde, mühlet verilmesini gerektiren hâlin bulunmadığını delilleriyle ileri sürerek itiraz edebilir. Bu aşamada ilanın tarihi ve içeriği dikkatle takip edilmelidir.

Geçici mühlet, konkordatonun onaylandığı anlamına gelmez. Mahkeme bu dönemde projenin başarı ihtimalini inceler.

Kesin mühlet ne zaman verilir?

Mahkeme, geçici mühlet içinde komiserin raporunu ve yapılan itirazları değerlendirir. Konkordatonun başarıya ulaşmasının mümkün olduğu anlaşılırsa bir yıllık kesin mühlet verir. Güçlük arz eden özel durumlarda, kanundaki usule uyularak bu süre altı aya kadar uzatılabilir.

Kesin mühlet de nihai bir başarı kararı değildir. Borçlunun mali durumu, faaliyetleri ve ödeme planının uygulanabilirliği denetlenmeye devam eder. Kanundaki koşullar gerçekleşirse mühlet sona ermeden de kaldırılabilir.

Mühlet verilince bütün icra takipleri durur mu?

Genel kural olarak mühlet içinde borçlu aleyhine yeni takip yapılamaz; başlamış takipler durur. Bu kural, kanunda belirtildiği üzere 6183 sayılı Kanun kapsamındaki kamu alacağı takiplerini de kapsar. Mühlet sırasında ihtiyati haciz ve ihtiyati tedbir kararlarının uygulanmasına ilişkin sınırlamalar da vardır. Ancak “hiçbir alacaklı hiçbir işlem yapamaz” demek de doğru değildir.

Önemli ayrımlar şunlardır:

• İİK 206. maddenin birinci sırasındaki imtiyazlı alacaklar için haciz yoluyla takip yapılabilir.

• Rehinle teminat altına alınmış alacaklar bakımından rehnin paraya çevrilmesi yoluyla takip başlatılabilir veya mevcut takibe devam edilebilir; buna karşılık mühlet sırasında rehinli malın satışı konusunda kanuni sınırlamalar vardır.

• Takibin durması, alacağın ortadan kalkması anlamına gelmez. Alacağın konkordato projesi kapsamına girip girmediği ve nasıl etkileneceği ayrıca incelenir.

Bu ayrımlar, özellikle işçi alacakları, banka kredileri, rehinli alacaklar ve ticari tedarikçi alacakları bakımından önem taşır.

Konkordato süresince faiz işlemeye devam eder mi?

İİK 294’e göre, tasdik edilen konkordato projesinde aksi öngörülmedikçe kesin mühlet tarihinden itibaren rehinle temin edilmemiş alacaklara faiz işlemesi durur. Bu kuralı bütün alacaklar ve bütün dönemler için “faiz tamamen silinir” şeklinde yorumlamak doğru değildir. Alacağın rehinli olup olmadığı, hangi döneme ilişkin olduğu ve tasdik edilen projenin içeriği birlikte değerlendirilmelidir.

Şirket faaliyetlerine ve sözleşmelerine devam edebilir mi?

Konkordato mühleti, işletmenin otomatik olarak kapatılması anlamına gelmez. Borçlu, kural olarak komiserin gözetimi altında işlerine devam edebilir. Mahkeme bazı işlemleri komiserin iznine bağlayabilir veya işletmenin faaliyetini komiserin yürütmesine karar verebilir.

Bununla birlikte borçlunun tasarruf yetkisi sınırsız değildir. Kanun; mahkeme izni olmaksızın rehin kurulması, kefil olunması, taşınmazların ve işletmenin devamlı tesisatının devri gibi işlemler için ciddi sınırlamalar getirir. Bu sınırlamalara aykırı işlemlerin hukuki sonuçları ağır olabilir.

İşletmenin devamı için önem taşıyan sözleşmelerin sırf konkordato başvurusu nedeniyle sona erdirilmesini önleyen hükümler de vardır. Ancak bu koruma, borçlunun bütün sözleşme yükümlülüklerinden muaf olduğu anlamına gelmez. Her sözleşmenin niteliği ve somut ihlal iddiası ayrıca değerlendirilir.

Konkordato komiseri ne yapar?

Komiser, borçlunun faaliyetlerini denetler, projenin hazırlanmasına katkı sağlar, mahkemeye rapor sunar ve alacaklıların süreç hakkında bilgi edinmesinde görev alır. Ayrıca bildirilen alacakları ve borçlunun kayıtlarını inceler; alacaklılar toplantısına giden süreci yürütür.

Komiserin atanması, alacaklıların kendi alacaklarına ilişkin belgeleri takip etme ihtiyacını ortadan kaldırmaz. Bir faturanın, cari hesap bakiyesinin veya teminatın doğru değerlendirilip değerlendirilmediği alacaklı bakımından ayrıca önemlidir.

Konkordato başvurusunda bulunan bir firmadan alacağı olan kişi ne yapmalı?

İlk adım, mahkeme ve komiser ilanlarını takip etmek ve alacağı dayanaklarıyla belirlemektir. Sözleşmeler, faturalar, teslim belgeleri, hesap mutabakatları, ödeme kayıtları ve varsa rehin veya kefalet belgeleri birlikte gözden geçirilmelidir.

İİK 299’a göre komiser, alacaklıları ilan tarihinden itibaren 15 gün içinde alacaklarını bildirmeye davet eder. Alacağını bildirmeyen kişinin alacağı bilançoda da kayıtlı değilse, konkordato projesinin müzakerelerine kabul edilmeme riski vardır. Bu nedenle “şirket zaten bana borçlu olduğunu biliyor” düşüncesiyle ilanı göz ardı etmek sakıncalıdır.

Alacak bildirimi yapılırken yalnızca toplam tutar değil; alacağın hangi işlemden doğduğu, muacceliyet durumu, varsa teminatı ve dayanak belgeleri de değerlendirilmelidir. Alacağın borçlu tarafından kabul edilmemesi veya tutarında uyuşmazlık çıkması hâlinde izlenecek yol ayrıca belirlenir.

Alacaklılar konkordatoyu nasıl oyluyor?

Alacaklar incelendikten sonra komiser, alacaklıları projeyi görüşmek üzere toplantıya çağırır. Projenin kabulü için kanunda alacaklı sayısı ile alacak miktarını birlikte dikkate alan iki alternatif çoğunluk öngörülmüştür. Bunlardan birinin gerçekleşmesi gerekir. Her alacaklı oy hesabına aynı şekilde dahil edilmez; imtiyazlı, rehinli, çekişmeli ve kanunda belirtilen yakınlara ait alacaklar yönünden özel kurallar bulunur.

Bu nedenle yalnızca “alacaklıların çoğu kabul etti” veya “en büyük alacaklı kabul etmedi” bilgisi, oylamanın sonucunu tek başına açıklamayabilir. Oylama hesabı, kanundaki ölçütlere göre yapılmalıdır.

Alacaklılar kabul ederse mahkeme mutlaka tasdik eder mi?

Hayır. Alacaklı oylaması ile mahkemenin tasdik kararı ayrı aşamalardır. Mahkeme; teklif edilen tutarın iflas hâlinde elde edilebilecek muhtemel tutarla karşılaştırılmasını, teklifin borçlunun kaynaklarıyla orantısını, gerekli çoğunluğu, belirli alacaklar için teminat koşullarını ve yargılama giderlerine ilişkin şartları inceler. Gerekli koşullar yoksa proje tasdik edilmez.

Tasdik kararında, alacaklıların alacaklarından hangi ölçüde vazgeçtiği ve borçlunun hangi takvime göre ödeme yapacağı gösterilir. Dolayısıyla nihai ödeme yükümlülüğünü anlamak için haber özetine değil, tasdik edilen projenin ve mahkeme kararının içeriğine bakılmalıdır.

Tasdik edilen konkordato herkesi bağlar mı?

Bağlayıcılığın kapsamı kanunda düzenlenmiştir. Genel olarak tasdik edilen konkordato, kapsama giren alacaklar bakımından yalnızca projeye olumlu oy verenleri değil, ilgili diğer alacaklıları da etkileyebilir. Ancak imtiyazlı alacaklar, rehinli alacağın rehin değerini karşılayan kısmı, kamu alacakları ve mühlet içinde komiser izniyle doğan bazı borçlar bakımından özel hükümler vardır. Bu nedenle “şirketin bütün borçları aynı oranda indirildi” sonucuna varılamaz.

Alacak bir kefaletle veya başka bir kişinin birlikte sorumluluğuyla güvence altına alınmışsa, bu kişilere karşı haklar da ayrıca değerlendirilmelidir. Konkordato oylamasındaki tutumun, birlikte sorumlu kişilere başvuru bakımından sonuçları olabilir.

Alacağım kabul edilmezse hakkım kaybolur mu?

Alacağın konkordato sürecinde çekişmeli hâle gelmesi, uyuşmazlığın her durumda nihai olarak çözüldüğü anlamına gelmez. İİK 308/b, alacağı itiraza uğrayan alacaklı için tasdik kararının ilanından itibaren bir ay içinde dava açma yolunu düzenler. Bu süre ve açılacak davanın niteliği somut dosyada dikkatle değerlendirilmelidir.

Bu nedenle alacaklı, alacağının miktarına veya niteliğine ilişkin itirazı öğrendiğinde belge toplama ve süre takibini geciktirmemelidir.

Konkordato başarısız olursa ne olur?

Konkordato talebi çeşitli aşamalarda reddedilebilir; verilmiş mühlet de kanundaki koşullarla kaldırılabilir. Örneğin projenin başarıya ulaşamayacağının anlaşılması veya borçlunun komiserin talimatlarına ve kanuni sınırlamalara aykırı davranması ciddi sonuçlar doğurabilir. İflasa tabi bir borçlu yönünden gerekli koşullar varsa mahkeme iflasa da karar verebilir. Ancak her ret kararı otomatik olarak iflas kararı demek değildir.

Tasdikten sonra borçlu ödeme planını yerine getirmezse de alacaklı için kanunda konkordatonun kendisi bakımından feshini isteme yolu düzenlenmiştir. Başlangıçta tasdik alınması, sonraki ödemelerin gerçekleşeceği konusunda tek başına güvence değildir.

Sonuç

Konkordato; borçluya mali durumunu düzenleme imkânı tanırken alacaklıların haklarını da mahkeme ve komiser denetimi altında ele alan bir süreçtir. Sonucun ne olacağı, başvurunun yapılmış olmasından değil; belgelerin yeterliliğinden, ödeme planının uygulanabilirliğinden, alacaklı oylamasından ve mahkemenin tasdik incelemesinden anlaşılır.

Borçlu bakımından en önemli hazırlık, gerçekçi ve belgelenebilir bir ödeme planıdır. Alacaklı bakımından ise ilanları, bildirim sürelerini, alacağın kaydını, varsa teminatını ve tasdik edilen planı takip etmektir. Her iki taraf için de tek bir genel kuraldan hareketle sonuç çıkarmak yerine dosyanın belgeleri incelenmelidir.

Bu yazı genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Konkordato hükümlerinin somut bir borca, teminata veya devam eden takibe etkisi dosyanın özelliklerine göre değişebilir.

Bu konu uzman desteği gerektirmekte olup, sürecin bir avukat aracılığıyla takip edilmesini öneririz.

Gültutan & Partners / Av. Hasan Gültutan